Cách học cho trẻ thuận tay trái

cách học cho trẻ thuận tay trái

Ngày xưa, mình đi học mẫu giáo cũng cũng gặp khó khăn thôi. Trong trí nhớ mày mạy, mình đi học mẫu giáo thôi đã tiếp thu rất chậm rồi. Rồi mình cứ nghĩ là mình chậm, mình cứ nghĩ thế này thế kia. Nhưng sau mình nhìn nhận lại, là do cách tiếp thu kiến thức của mỗi người là khác nhau. Đơn giản là mình hơi khác so với mọi người nên việc truyền đạt, giao tiếp sẽ khó khăn hơn.

Con người thường có xu hướng nghĩ ai cũng giống như mình, nên sẽ nói chuyện với người khác theo kiểu mà mình cảm thấy dễ hiểu nhất. Nhưng họ đâu biết rằng, mỗi người, mỗi đứa trẻ có một tính cách, hoàn cảnh hoàn toàn khác nhau.

100 đứa trẻ, 100 cách giao tiếp khác nhau. Nếu cứ một kiểu ép khung 100 đứa thì mình sẽ thấy có đứa hiểu mình ngay, có đứa nói quài mà nó cứ hiểu sai ý. Rồi mình cho rằng đứa hiểu mình ngay là đứa thông minh, lanh lợi.

Nhưng rất có thể, đứa hiểu mình ngay là do đứa hợp tính với mình, có suy nghĩ gần giống mình nhất nên hợp với mình mà thôi. Còn những đứa trẻ khác, tụi nó cũng bình thường nhưng do cách nhìn nhận, thế giới quan của chúng khác nên chúng không hiểu mình mà thôi.

 Mình nhớ có lần đề bài trong sách là so sánh số lớn hơn, bé hơn. Mình đọc đề không hiểu, cô giảng lại cả buổi sáng, đến giờ trưa mình vẫn không hiểu. Đến khi cô làm thử một bài…thì mới à, thì ra là làm so sánh. Thế mà cô nói sáng giờ mình không biết là gì. Chi bằng cô làm ví dụ một bài mình nhìn mình hiểu liền.

Hoặc mình phát hiện mình học tốt nhất thông qua giao tiếp, thông qua trao đổi, tranh luận với mọi người. Chứ kiểu ngồi học mà không nói với ai, không trao đổi về vấn đề đang học là mình không học được hoặc tiếp thu khá kém. Mọi chuyện là như vậy.

Quay trở lại về bé tay trái của bạn, bé 7 tuổi, có lẽ đang học lớp 2. Không biết bạn nói bé học tiếp thu chậm là chậm như thế nào ? Mình không rõ hết trường hợp. Giả thuyết mình đưa ra là cách dạy ở trường không phù hợp với cách tiếp thu của bé (mỗi đứa trẻ sẽ có một cách học, cách tiếp thu bài khác nhau).

Điều bạn cần và có thể làm là xác định được cách học cách tiếp thu của trẻ. Trẻ thuận tay trái thì phần lớn do bé thiên về bộ não phải (bán cầu não phải) hơn nên có thể sẽ khác so với đa số còn lại (thuận tay phải, thiên về bán cầu não trái.

Cách học cho người (trẻ) thuận tay trái – bán cầu não phải

Vì thuận não phải, nhiều trẻ (kể cả người lớn) sẽ tiếp thu, hiểu tốt hơn khi kiến thức trực quan (được minh họa, có hình ảnh, màu sắc,… sống động) hoặc có thể cầm nắm, sờ mó được.

Với mình ngày xưa, mình học thuộc mọi thứ thông qua tưởng tượng, hình ảnh minh họa. Mình nhớ hình ảnh tốt hơn là nhớ chỉ những câu chữ khô khan.

Ngày nhỏ, ba bắt mình học hết tất cả khái niệm sau mỗi câu chuyện trong cuốn truyện đọc. Mình nhớ có lần học khái niệm chữ “kiệu”. Mình đọc hết khái niệm của nó: có tay cầm, 4 người khiêng, có ghế ngồi ở trên, có mái che, thường để cho vua chúa, quan ngồi,…. Thật sự nó khá hơi mệt với đứa trẻ ngày ấy. Trong khi cái mình cần chỉ là một hình ảnh minh họa là mình có thể hiểu ngay về “kiệu” là gì.

Con người có những cách học nào ?

Theo cuốn sách (sách Your Left Handed Child trên trang anythinglefthanded.co.uk), con người chúng ta có 3 cách học: thông qua nhìn (visual), thông qua nghe người khác Truyền đạt/Lắng nghe (Auditory) và thông qua cảm nhận, qua vận động (feeling – kinaesthetic).

4 có thể tham khảo thêm về 4 kiểu học tại đây: https://blog.prezi.com/the-four-different-types-of-learners-and-what-they-mean-to-your-presentations-infographic/

(có ảnh minh họa bên dưới)

Hoặc

https://www.rasmussen.edu/degrees/education/blog/types-of-learning-styles/

(giải thích rõ từng kiểu học của đa số mọi người)

Theo 2 bài báo trên, học sinh có 4 kiểu học như sau:

  • Visual – học thông qua nhìn.
  • Auditory – học thông qua âm thanh, giọng nói của chính mình hoặc của giáo viên.
  • Kinesthetic – học thông qua cảm nhận, trải nghiệm, thông qua thực hành.
  • Reading/Writing – Học thông qua viết bài (viết nhật ký), tham khảo tài liệu, thông tin sách báo bên ngoài.

Trong khi đó, cách dạy truyền thống ở trường thường chỉ là đọc và nghe (chỉ 1 trong 3 cách đó) và do đó không phải học sinh cũng có thể hiểu và tiếp thu bài ngay trên lớp được.

Mình phát hiện ra cách học của mình là thông qua việc mình nói lên, việc mình phát triển suy nghĩ riêng của mình, đôi khi thông qua cảm nhận nữa.

Thường giáo viên sẽ nói hết một lần bài học, rồi cuối giờ cô sẽ nói ai ý kiến gì thì hỏi lại. Nhưng mình thì kiểu học sinh có thể đặt câu hỏi và hỏi giáo viên ngay lúc họ giảng bài luôn. Khi đặt câu hỏi hay diễn đạt lại bài học theo cách của mình thì mình sẽ hiểu bài hơn.

Do đó, bạn cần quan sát, chiêm nghiệm để cả bạn và trẻ phát hiện ra mình phù hợp với cách nói chuyện nào nhất. Hãy để trẻ hiểu rằng mỗi người có thế mạnh, cách học, cách giao tiếp riêng. Chứ không phải vì trẻ kém.

Bạn có thể xác định qua một số câu hỏi sau:

  1. Khi học bản cửu chương, bẻ nhớ bằng cách nào ?
    • Trẻ nhìn bao quát hết bảng cửu chương và cố gắng tưởng tượng hình ảnh đó trong đầu. (Quan sát)
    • Đọc to, lặp đi lặp lại bảng cửu chương. (thông qua Âm thanh/Giọng nói)
    • Trẻ dùng ngón tay, dùng tay để thể hiện điệu bộ, cử chỉ khi học. (thông qua Cảm nhận/Thực hành)
  2. Khi học một từ vựng mới (có thể là từ vựng tiếng Anh). Trẻ sẽ học như thế nào ?
    • Trẻ đọc to, lặp đi lặp lại từ đó. (Giọng nói)
    • Trẻ viết từ đó nhiều lần. (thông qua Thực hành)
    • Trẻ nhìn vào từ đó và ghi nhớ hình dạng của nó. (Quan sát)
  3. Trong môn lịch sử, trẻ học một sự kiện mới. Cách nào trẻ thích nhất.
    • Xem một đoạn video. (Hình ảnh, âm thanh)
    • Lắng nghe radio hoặc một đoạn ghi âm nói về sự kiện đó. (Giọng nói)
    • Phân vai và đóng, thể hiện lại sự kiện ấy. (Thực hành, tương tác)
  4. Trẻ muốn tìm hiểu các đồng hồ báo thức hoạt động như thế nào ? Trẻ sẽ làm gì ?
    • Trẻ tháo từng bộ phận ra rồi sau đó gắn vô lại (Thực hành)
    • Trẻ nhìn vào sơ đồ mô tả cấu tạo của nó (Quan sát)
    • Trẻ nghe giáo viên nói về món đồ này. (Lắng nghe)
  5. Trước đó, trẻ được cô giúp làm một cái bánh. Lần này, trẻ phải tự làm nó một mình. Trẻ sẽ làm như thế nào ?
    • Làm theo công thức. (Quan sát cái từ cái đã học được)
    • Trẻ hỏi người khác để họ chỉ. (Thông qua lắng nghe/truyền đạt)
    • Trẻ cứ bắt đầu làm và nhớ được gì thì làm cái đó. (Thông qua thực hành/trải nghiệm).
  6. Trẻ đang học các số đếm trong tiếng Anh (hoặc một ngôn ngữ mới nào đó). Cách nào sau đây hiệu quả nhất ?
    • Hát những từ đó (thông qua Âm nhạc).
    • Nhìn vào nhìn card, poster, ảnh minh họa về những từ đó (thông qua Quan sát).
    • Chơi một trò chơi với những từ đó (thông qua Thực hành/Tương tác).
  7. Nếu trẻ phải học một loạt nhiều sự kiện, cách nào sau đây là dễ cho trẻ nhất ?
    • Trẻ hành động hoặc là nhảy theo trình tự (Hành động/Tương tác).
    • Trẻ đọc to những sự kiện đó nhiều lần (thông qua Âm thanh/Giọng nói).
    • Trẻ làm thành một bài thơ, một bài hát hay giai điệu nào đó (thông qua Âm thanh/Giai điệu).

Một số cách để trẻ có thể học và phát triển được. Dùng Mind Maps để ghi nhớ thông tin (nhiều thủ khoa áp dụng cách này để ghi nhớ và ôn bài).

Một số lưu ý về việc học cho trẻ thuận tay trái

Trẻ thuận tay trái mà bị gò qua tay phải thì bạn hãy nói trẻ rằng trẻ không sai khi viết tay trái. Chỉ là viết tay phải nó sẽ dễ khi viết từ trái sang phải.

(bởi theo đúng thì viết tay trái thì phải viết từ phải sang trái và viết chữ ngược như trong gương thì mới gọi viết thuận tay trái hết 100%)

Tuy nhiên, trẻ xu hướng thuận tay trái tức bán cầu não phải phát triển mạnh hơn não trái. Khi gò bé viết bằng tay phải, bé phải làm một công việc quá sức. Não trái sẽ bị quá tải, đã vậy còn phải đảm nhận thêm những công việc khác như học đọc, học viết, học bảng cửu chương, làm toán, học tiếng Anh …. Toàn là những môn cần dùng não trái, vốn không phải thế mạnh của trẻ.

Vì thế, nếu bạn có con thuận tay trái, bạn sẽ thấy nó chậm chạp trong học là vì vậy. Nó đã bị quá tải rồi. Cần  có phương pháp học phù hợp, kích thích não phải giúp phát triển tốt hơn.

Ngoài ra, vì đa số mọi người đều thuận tay phải nên cách sắp xếp, bày biện đồ vật cũng được sắp xếp sao cho thuận tiện cho người thuận tay phải nhất. Dẫn đến bé thuận tay trái có thể cảm thấy ngược, hơi lòng ngóng chứ chưa chắc là bé vụng về hay dở gì đâu nha.

Ba mẹ cũng nên xem xét, phân biệt lại điều này.

Kết

Hi vọng là với những lời gợi ý trên, ba mẹ sẽ giúp bé (không phải làm dùm bé) tìm ra cách học, cách nhìn nhận và hòa hợp với thế giới tốt hơn.

Ba mẹ (kể cả ba mẹ thuận tay trái) có thể hiểu thêm tất tần tật về đứa con tay trái của mình thông qua cuốn sách khá tốt sau: https://www.anythinglefthanded.co.uk/acatalog/your-lh-child-ebook.html

Những suy nghĩ hình thành ở những năm tháng đầu đời rất quan trọng và ảnh hưởng lâu dài đến bé sau này. Nếu có thắc mắc hay yêu cầu hoặc cần tài liệu gì, ba mẹ hãy bình luận bên dưới nhé. Mình sẽ cố gắng giải đáp tất cả cho ba mẹ trong khả năng của mình. Thân!

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*